Psychospołeczne obciążenie pracą pracowników socjalnych a ich samoocena

Katarzyna Nowosad

Streszczenie w języku polskim


Praca w zawodzie pracownika socjalnego wymaga zarówno kompetencji zawodowych, jak i osobistych predyspozycji, w tym zwłaszcza indywidualnej wrażliwości społecznej, otwartości na innych, empatii i chęci pomocy ludziom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej. Charakter tej pracy sprawia, że wiąże się ona z licznymi psychospołecznymi obciążeniami, którym muszą stawić czoła pracownicy socjalni. Obciążenia te stanowią często zarówno bariery, jak i twórcze wyzwania. Wiara w siebie i posiadane zasoby osobiste są istotnym czynnikiem efektywnej działalności pomo cowej. Celem badań empirycznych w niniejszym artykule jest określenie zależności między psy chospołecznym obciążeniem pracą pracowników socjalnych a ich samooceną. Tak zakreślone pole eksploracji implikowało do postawienia pytania: czy występuje zależność między psychospołecznym obciążeniem pracą pracowników socjalnych a ich samooceną? Diagnozę psychospołecznej sytuacji pracy badanych pracowników socjalnych (zmiennej wyjaśnianej) dokonano z wykorzystaniem Kwe stionariusza Ankiety w Wersji V a Widerszal-Bazyl i Cieślaka pn. „Psychospołeczne warunki pracy”. Natomiast poziom samooceny pracowników socjalnych (zmienna wyjaśniająca) został określony na podstawie Skali Samooceny SES Rosenberga. Okazało się, że im wyższa samoocena badanych, tym wyższy poziom kontroli pracy szczególnie w zakresie poznawczym spostrzeganego wsparcia społecz nego od współpracowników i przełożonych oraz doświadczanego dobrostanu.


Słowa kluczowe


pracownik socjalny, psychospołeczne obciążenie pracą, samoocena

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Bera, R. (2011). Emigranci polscy w nowym środowisku pracy. Lublin: Wyd. UMCS.

Dudek, B., Waszkowska, M., Hanke, W. (2004). Ochrona zdrowia Pracowników przed skutkami stresu zawodowego. Łódź: Instytut Medycyny Pracy.

Górniewicz, J. (2001). Kategorie pedagogiczne: odpowiedzialność, podmiotowość, samorealizacja, tolerancja, twórczość, wyobraźnia. Olsztyn: Wyd. Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego.

Jakimiuk, B. (2016). Środowisko pracy jako obszar budowania poczucia własnej wartości i relacji z innymi. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio J, Paedagogia-Psychologia, 29, 43–54.

Jakimiuk, B. (2018). Wsparcie społeczne w miejscu pracy jako czynnik kształtujący satysfakcję zawodową. W: J. Kozielska, A. Skowrońska-Pućka (red.), Społeczne i jednostkowe konteksty pomocy, wsparcia społecznego, poradnictwa. Przyczynki empiryczne – Praktyka społeczna. T. 2 (s. 207–220). Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.

Janicka, K. (1997). Sytuacja pracy a struktura społeczna. W poszukiwaniu nowego wymiaru pozycji społeczno-zawodowej. Warszawa: IFiS PAN.

Jurkowski, R. (1998). Zarządzanie personelem. Proces kadrowy i jego prawne aspekty. Warszawa: Dom Wydawniczy ABC.

Kanios, A. (2017). Postawy wobec pracy pracowników socjalnych a ich sytuacja zawodowa. Lublin: Wyd. UMCS.

Kanios, A. (2018). Postawy pracowników zawodów pomocowych wobec osób starszych. Lublin: Wyd. UMCS.

Kawula, S. (1996). Wsparcie społeczne – kluczowy wymiar pedagogiki społecznej. Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze, 1, 13.

Kohn, M., Schooler, C. (1986). Praca a osobowość. Studium współzależności. Warszawa: PWN.

Kozioł, L., Wojtowicz, A. (2016). Wybrane praktyki zarządcze a dobrostan pracowniczy. Zeszyty Naukowe Politechniki Poznańskiej, seria Organizacja i Zarządzanie, 71, 165–177.

Kulas, H. (1986). Samoocena młodzieży. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

Mościcka-Teske, A., Potocka, A. (2016). Zagrożenia psychospołeczne w miejscu pracy w Polsce. Zeszyty Naukowe Politechniki Poznańskiej. Organizacja i Zarządzanie, 70, 139–153.

Myers, D.G. (2003). Psychologia społeczna. Poznań: Zysk i S-ka.

Niebrzydowski, L. (1989). Psychologia wychowawcza. Samoświadomość, aktywność, stosunki interpersonalne. Warszawa: PWN.

Nowacki, T.W. (2004). Leksykon pedagogiki pracy. Radom: ZPI TE.

Nowosad, K. (2022). Predyktory uzależnienia od pracy pracowników korporacji. Lublin: Wyd. UMCS.

Ratajczak, Z. (1991). O znaczeniu teorii sytuacji T. Tomaszewskiego dla rozwoju psychologii pracy. W: Z. Ratajczak, W. Wosińska (red.), Teoria sytuacji a badanie aktywności człowieka. Psychologiczne problemy funkcjonowania człowieka sytuacji pracy, nr 9(18). Katowice: Uniwersytet Śląski.

Szpitalak, M., Polczyk, R. (2015). Samoocena. Geneza, struktura, funkcje i metody pomiaru. Kraków: Wyd. UJ.

Tomaszewski, T. (1984). Ślady i wzorce. Warszawa: PWN.

Widerszal-Bazyl, M. (2009). Pojęcie ryzyka psychospołecznego w pracy. Bezpieczeństwo w pracy. Bezpieczeństwo Pracy: Nauka i Praktyka, 6, 6–8.

Widerszal-Bazyl, M., Cieślak, R. (2000). Kwestionariusz „Psychospołeczne warunki pracy”. Warszawa: CIOB-PIB.

Wierzejska, J. (2017). Poczucie obciążenia praca pedagogów funkcjonujących w zawodach pomocowych. Studium empiryczne. Lublin: Wyd. UMCS.

Wierzejska, J. (2018). Poczucie podmiotowości pedagogów szkolnych a ich osobowościowe wyznaczniki pracy. Lublin: Wyd. UMCS.

Wojciszke, B. (2008). Człowiek wśród ludzi. Zarys psychologii społecznej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Woźniak, Z. (2016). Praca socjalna a innowacje społeczne – między rutyną i zmianą. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, 78(3), 205–230.

Zbyrad, T. (2014). Pracownicy socjalni. Od służby człowiekowi ku wypaleniu zawodowemu. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Pedagogicznego.

Zbyrad, T. (2017). Ryzyko wypalenia zawodowego pracowników służb społecznych. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio J, Paedagogia-Psychologia, 30(4), 87–105.




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/j.2026.39.2.217-235
Data publikacji: 2026-08-07 08:48:07
Data złożenia artykułu: 2026-06-02 20:03:28


Statystyki


Widoczność abstraktów - 0
Pobrania artykułów (od 2020-06-17) - PDF - 0

Wskaźniki



Odwołania zewnętrzne

  • Brak odwołań zewnętrznych


Prawa autorskie (c) 2026 Katarzyna Nowosad

Creative Commons License
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.