Transformacje rytmu poetyckiego w wierszach Jarosława Iwaszkiewicza w tłumaczeniu Iwana Wylewa

Streszczenie w języku polskim

Tematem niniejszego artykułu jest prześledzenie recepcji poezji Jarosława Iwaszkiewicza (1894–1980) w Bułgarii. Szczegółowym celem badania jest nakreślenie wyzwań związanych z realizacją rytmu poetyckiego w wybranych bułgarskich przekładach jego twórczości. Artykuł rozpoczyna się przedstawieniem pojęcia rytmu poetyckiego. Następnie autor dokładnie omawia rytm w wersyfikacji sylabicznej, charakterystycznej dla poezji polskiej, a zwłaszcza w okresie, w którym poeta opublikował większość swoich utworów. Autor szczegółowo analizuje recepcję wierszy Iwaszkiewicza opublikowanych w Bułgarii, a następnie koncentruje się na wybranych bułgarskich tłumaczeniach Iwana Wylewa, zawartych w zbiorze „Jutro jest żniwo” (1982). Oryginały pochodzą z debiutanckiego tomu polskiego poety „Oktostychy”, wydanego w 1919 roku. W niniejszym badaniu uwzględniono wyłącznie utwory z wersyfikacją sylabiczną. W artykule przeanalizowano sposób, w jaki ta cecha jest realizowana w przekładzie bułgarskim, a także przedstawiono wyzwania wynikające z różnic między językiem oryginału a językiem tłumaczenia. Badanie pokazuje, że tłumacz nie zachowuje metrum sylabicznego stosowanego w utworach oryginalnych, lecz dąży do uzyskania zgodności rytmicznej poprzez wprowadzenie metrum sylabicznego i zastosowanie kilku stóp metrycznych. Pokazuje to, jak cechy obu języków wpływają na analizowane teksty. Wpływ ten wyraża się w wydłużeniu wersów w niektórych tłumaczeniach, a w przypadkach, gdy zachowana jest liczba sylab, fragmenty obrazowania z wierszy oryginalnych są niekiedy pomijane, zastępowane innymi lub uzupełniane nowymi elementami. Zmiany te ewidentnie miały na celu zachowanie rymów.

Oryginalny tytuł w języku bułgarskim: “Трансформации на поетическия ритъм в стихове на Ярослав Ивашкевич, преведени от Иван Вълев”.