“Drinking Beer Seems to Be a Necessity for Them”: the Role of Alcohol in the Life of Catholic Monastic Communities in the Belarusian-Lithuanian Lands at the End of the 18th-19th Centuries

Raisa Zianiuk

Abstract


The purpose of the article is to highlight the main role of alcoholic beverages in the life of Catholic monastic communities on the territory of Belarusian and Lithuanian lands at the end of the 18th–19th centuries. The source base of the article consists of written documentary materials from archives of different countries (Lithuania, Belarus, Poland, Russia). The article includes all types of alcohol: both light (beer, honey, wine) and strong (vodka, rum, arak). The author singles out traditional, consolidating, disintegrating, festive, food, economic, status and aggravating roles and illustrates each of them with specific examples.

Keywords


monasteries, monastic life, alcohol, 19th century, alcoholism

Full Text:

PDF (Belarusian)

References


Archival sources / Źródła archiwalne

BCZ - Biblioteka Czartoryjskich w Krakowie

sygn. K2561. Directorium horarum canonicarum et missarum In Annum MDCCXCI pro Carmelitis Discalceacis Provinciae Litvaniae.

CNB – Cèntralʹnaâ navukovaâ bìblìâtèka ìmâ Âkuba Kolasa Nacyânalʹnaj akadèmìì navuk Belarusì [Цэнтральная навуковая бібліятэка імя Якуба Коласа Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі]

F. 23, op. 1, spr. 219.

LMAVB – Lietuvos mokslų akademijos Vrublevskių biblioteka

F. 318, d. 59, 61, 66, 67, 1206, 1207, 1215.

LVIA – Lietuvos valstybes istorijos archyvas

F. 604, ap. 1, d. 6674, 9839.

F. 604, ap. 5, d. 21.

F. 694, ap. 1, d. 144, 3819.

NGAB – Nacyânalʹny gìstaryčny arhìǔ Belarusì [Нацыянальны гістарычны архіў Беларусі]

F. 1297, op. 1, spr. 6488.

F. 1668, op. 1, spr. 1.

F. 1781, op. 2, spr. 72, 1542, 2044, 2292, 2891, 3912.

F. 1781, op. 26, spr. 1386, 1396, 1441.

F. 1781, op. 27, spr. 370, 430.

F. 3421, op. 1, spr. 158.

NGAB Grodna – Nacyânalʹny gìstaryčny arhìǔ Belarusì ǔ Grodna [Нацыянальны гістарычны архіў Беларусі ў Гродна]

F. 1, op. 6, spr. 1661.

F. 1, op. 21, spr. 290.

F. 1, op. 27, spr. 426.

ÖN – Österreichische Nationalbibliothek

Nr 2798.

RGIA – Rossijskij gosudarstvennyj istoričeskij arhiv [Российский государственный исторический архив]

F. 574, op. 2, d. 808.

F. 821, op. 152, d. 140.

VUB – Vilniaus universiteto biblioteka

F57, ap. 54, d. 150.

Printed sources / Źródła drukowane

Inwentarze. (2020). Inwentarze Kolegium jezuitów w Nowogródku oraz jego majątków ziemskich z przełomu roku 1773 i 1774. A. Mariani (opr. i wstęp). Poznań: Wydawnictwa Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.

Studies / Opracowania

Dias-Lewandowska, Dorota. (2017). Czy alkohol jest używką? Wstęp do badań nad kulturą picia w Polsce w czasach nowożytnych. Przegląd Historyczny, 108(2), s. 263–277.

Dias-Lewandowska, Dorota. (2019). „Pijak [...] kubek w kubek, jak świnia”. Przemiany krytycznego dyskursu wobec pijaństwa i alkoholu na ziemiach polskich. Przegląd Historyczny, 110(4), s. 657–669.

Łoś, Walentyna. (2013). Sytuacja gospodarcza klasztorów bazylianek na Wołyniu u progu kasat (koniec XVIII – początek XIX w.). W: M. Derwich (red.), Klasztor w gospodarce średniowiecznej i nowożytnej (s. 611–622). Wrocław: Pracownia Badań nad Dziejami Zakonów i Kongregacji Kościelnych LARHCOR.

Sporek, Jerzy. (2013). Uprawa winorośli i produkcja wina jako istotny element gospodarki opactwa benedyktynów w Gengebach w Badenii. W: M. Derwich (red.), Klasztor w gospodarce średniowiecznej i nowożytnej (s. 489–514). Wrocław: Pracownia Badań nad Dziejami Zakonów i Kongregacji Kościelnych LARHCOR.

Szylar, Anna. (2013). „Sprawa o tym, jak benedyktynki gospodarstwo prowadziły”. Organizacja i funkcjonowanie gospodarki opactwa benedyktynek w Sandomierzu w XVII i XVIII w. W: M. Derwich (red.), Klasztor w gospodarce średniowiecznej i nowożytnej (s. 447–459). Wrocław: Pracownia Badań nad Dziejami Zakonów i Kongregacji Kościelnych LARHCOR.

Unger, Ričard. (2023). Pivo v srednevekovʹe. Moskva: AST. [Унгер, Ричард. (2023). Пиво в средневековье. Москва: АСТ].

Zianiuk, Raisa. (2021). The Evolution of the Role of Roman Catholic Monasteries in Belarus from the Nineteneeth Century to the Beginning of the Twentieth Century. Roczniki Teologii Katolickiej, 20, s. 103–122.

Zaniuk, Raìsa. (2022). Tradycyì spažyvannâ ì vyrabu alkagolû ǔ rymska-katalìckìh manastyrah ì semìnaryâh na belaruska-lìtoǔskìh zemlâh (1772–1914). Belaruskì Gìstaryčny Aglâd, 29(1–2), s. 57–74. [Зянюк, Раіса. (2022). Традыцыі спажывання і вырабу алкаголю ў рымска-каталіцкіх манастырах і семінарыях на беларуска-літоўскіх землях (1772–1914). Беларускі Гістарычны Агляд, 29(1–2), c. 57–74].




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/sb.2025.19.9-27
Date of publication: 2026-01-30 07:45:38
Date of submission: 2025-06-26 22:10:44


Statistics


Total abstract view - 0
Downloads (from 2020-06-17) - PDF (Belarusian) - 0

Indicators



Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Copyright (c) 2026 Raisa Zianiuk

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.