Pokolenie Z a język białoruski

Nadzieja Shakun

Streszczenie w języku polskim


W artykule przedstawiono fragment socjolingwistycznego badania terenowego obecnej sytuacji językowej na Białorusi w niewielkim segmencie, mianowicie wśród młodzieży w wieku od 16 do 20 lat (tak zwane pokolenie Z), uczniów szkół średnich i studentów pierwszego roku studiów wyższych, którzy obecnie przebywają na Białorusi. Autor artykułu, za pomocą anonimowej ankiety w formularzu Google, dowiedział się, czy język białoruski jest obecny w życiu codziennym młodych ludzi i jaką rolę odgrywa, jak często się z nim stykają i w jakich obszarach życia społeczno-kulturalnego (w szczególności w rodzinie, wśród bliskich przyjaciół i znajomych, na zajęciach w placówce edukacyjnej), czy nowe pokolenie przekazuje dawne stereotypy na temat języka i w jaki sposób język białoruski jest prezentowany w sieciach społecznościowych TikTok i Instagram oczami przedstawicieli pokolenia Z. Niniejsze badanie w danym aspekcie jest prowadzone po raz pierwszy w warunkach ograniczonych możliwości badawczych (autor jest niezależnym badaczem na Białorusi, dla którego nie jest łatwo uzyskać dostęp do potencjalnych respondentów w docelowych grupach fokusowych).


Słowa kluczowe


sytuacja językowa na Białorusi, język białoruski, badanie socjolingwistyczne, pokolenie Z

Bibliografia


Kuznecova, Ariadna. (2000). Starye sociolingvističeskie materialy i vozmožnostʹ ih novogo pročteniâ (k voprosu ob izmenenii interpretacij v sociolingvistike). V: Âzyki Rossijskoj federacii i novogo zarubežʹâ. Moskva: Èditorial URSS. [Кузнецова, Ариадна. (2000). Старые социолингвистические материалы и возможность их нового прочтения (к вопросу об изменении интерпретаций в социолингвистике). В: Языки Российской Федерации и нового зарубежья. Москва: Эдиториал УРСС].

Lânkevìč, Alena. (2014). Belaruskaâ mova ì zmešanyâ kody ǔ sacyâlìngvìstyčnym ì psìhalìngvìstyčnym aspektah: katègoryâ adnosìn da movy ǔgramadstve. [Dysertacyâ na atrymanne vučonaj stupenì kandydata fìlalagìčnyh navuk pa specyâlʹnascì 10.02.01 – belaruskaâ mova, 10.02.19 – tèoryâ movy]. Mìnsk. [Лянкевіч, Алена. (2014). Беларуская мова і змешаныя коды ў сацыялінгвістычным і псіхалінгвістычным аспектах: катэгорыя адносін да мовы ў грамадстве. [Дысертацыя на атрыманне вучонай ступені кандыдата філалагічных навук па спецыяльнасці 10.02.01 – беларуская мова, 10.02.19 – тэорыя мовы]. Мінск].

Mâčkoǔskaâ, Nìna. (1998). Scìplae abaânne akadèmìzmu: sacyâlìngvìstyčnyâ matyvy na staronkah “Belaruskaj lìngvìstykì” (1986–1996). U: Belaruskaâ mova ǔ drugoj palove XX stagoddzâ. Mìnsk. [Мячкоўская, Ніна. (1998). Сціплае абаянне акадэмізму: сацыялінгвістычныя матывы на старонках “Беларускай лінгвістыкі” (1986–1996). У: Беларуская мова ў другой палове ХХ стагоддзя. Мінск].

Mâčkoǔskaâ, Nìna. (2012). Narodnaâ lìngvìstyka ǔ belaruskìm ìntèrnèce: metamoǔnaâ rèfleksìâ ì moǔnae samavyznačènne. U: Matèryâly V Mìžnarodnaga kangrèsa belarusìstaǔ. Mìnsk. [Мячкоўская, Ніна. (2012). Народная лінгвістыка ў беларускім інтэрнэце: метамоўная рэфлексія і моўнае самавызначэнне. У: Матэрыялы V Міжнароднага кангрэса беларусістаў. Мінск].

Melʹnikova, Larisa. (2007). Nekotorye aspekty izučeniâ âzykovoj situacii g. Minska. U: Âzyk i socium. Minsk. [Мельникова, Лариса. (2007). Некоторые аспекты изучения языковой ситуации г. Минска. У: Язык и социум. Минск].

Paǔloǔskaâ, Taccâna. (2008). Sučasnaâ maǔlenčaâ sìtuacyâ ǔ belaruskìm goradze (Baranavìčy): sacyâlìngvìstyčny aspekt [Aǔtarèferat dysertacyì na atrymanne vučonaj stupenì kandydata fìlalagìčnyh navuk pa specyâlʹnascì 10.02.19 – tèoryâ movy]. Mìnsk. [Паўлоўская, Таццяна (2008). Сучасная маўленчая сітуацыя ў беларускім горадзе (Баранавічы): сацыялінгвістычны аспект [Аўтарэферат дысертацыі на атрыманне вучонай ступені кандыдата філалагічных навук па спецыяльнасці 10.02.19 – тэорыя мовы]. Мінск].

Tokcʹ, Sârgej. (2018). Dynamìka nacyânalʹna-moǔnaga skladu naselʹnìctva Belarusì ǔ drugoj palove XX – pačatku XXI stagoddzâ. U: Sacyâlʹna-palìtyčnyâ ì nacyânalʹna-kanfesìjnyâ transfarmacyì ǔ Belarusì (kanec XIX – pačatak XXI stst.). Mìnsk: BÌP. [Токць, Сяргей. (2018). Дынаміка нацыянальна-моўнага складу насельніцтва Беларусі ў другой палове ХХ – пачатку ХХІ стагоддзя. У: Сацыяльна-палітычныя і нацыянальна-канфесійныя трансфармацыі ў Беларусі (канец ХІХ – пачатак ХХІ стст.). Мінск: БІП].

Woolhiser, Curt. (2013). New Speakers of Belarusian: Metalinguistic Discourse, Social Identity and Language Use. In: David M. Bethea and Christina Y. Bethin (eds.), American Contributions to the 15th International Congress of Slavists, Minsk, August 2013. Bloomington, IN: Slavica.

Zakon Rèspublìkì Belarusʹ Ab abarone persanalʹnyh danyh ad maâ 2021 g. Nr 99–З. [Закон Рэспублікі Беларусь Аб абароне персанальных даных ад мая 2021 г. № 99–З].

Zaprudskì, Sârgej; Laǔžalʹ, Genadzʹ. (1998). Sub'ektyǔnaâ ètnamoǔnaâ žyccëvascʹ ì ètnìčnaâ ìdèntyfìkacyâ. U: Belaruskaâ mova ǔ drugoj palove XX stagoddzâ. Mìnsk. [Запрудскі, Сяргей; Лаўжаль, Генадзь. (1998). Суб'ектыўная этнамоўная жыццёвасць і этнічная ідэнтыфікацыя. У: Беларуская мова ў другой палове XX стагоддзя. Мінск].




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/sb.2025.19.207-226
Data publikacji: 2026-01-30 07:46:28
Data złożenia artykułu: 2025-06-29 14:47:22


Statystyki


Widoczność abstraktów - 0
Pobrania artykułów (od 2020-06-17) - PDF (Belarusian) (English) - 0

Wskaźniki



Odwołania zewnętrzne

  • Brak odwołań zewnętrznych


Prawa autorskie (c) 2026 Nadzieja Shakun

Creative Commons License
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.