Przedstawienie śmierci w malarstwie Europy Środkowej, Północnej i Białorusi końca XIX – początku XX wieku

Ela Kalkouskaya

Streszczenie w języku polskim


Na przełomie XIX i XX wieku, ze względu na przeczucie końca świata, „przełomu epok” i globalnych przemian historycznych, a także zainteresowanie wszystkim, co tajemnicze i co niosła ze sobą symbolika, w malarstwie europejskim zaobserwowano wzrost popularności tematyki tanatologicznej. Nowatorskie poszukiwania personifikacji wizerunku Śmierci, a także niekonwencjonalne podejście do przedstawiania pochówków i cmentarzy, można odnaleźć w twórczości wielu europejskich artystów tego okresu. W artykule tym przeanalizowano obrazy artystów z Białorusi, Polski, krajów bałtyckich i Europy Północnej, które powstały pod koniec XIX i na początku XX wieku i poświęcone są przedstawianiu śmierci jako zjawiska.


Słowa kluczowe


malarstwo, symbolika, śmierć, Еuropa, Białoruś

Bibliografia


Davydova, Olga. (2013). Èstetičeskaâ topografiâ moderna. V: N. Hrenov i I. Svetlov (red.), Simvolizm kak hudožestvennoe napravlenie: vzglâd iz XXI veka: sbornik statej (s. 187–197). Moskva: Gosudarstvennyj institut iskusstvoznaniâ. [Давыдова, Ольга. (2013). Эстетическая топография модерна. В: Н. Хренов и И. Светлов (ред.), Символизм как художественное направление: взгляд из XXI века: сборник статей (с. 187–197). Москва: Государственный институт искусствознания].

Kalkoǔskaâ, Èla. (2020). Haraktèrnyâ admetnascì pozneramantyčnyh tvoraǔ belaruskaga žyvapìsu ì grafìkì gìstaryčnaga žanru. U: Alâksandr Lakotka (red.), Pytannì mastactvaznaǔstva, ètnalogìì ì falʹklarystykì, Vyp. 28 (s. 44–49). Mìnsk: Prava ì èkanomìka. [Калкоўская, Эла. (2020). Характэрныя адметнасці познерамантычных твораў беларускага жывапісу і графікі гістарычнага жанру. У: Аляксандр Лакотка (ред.), Пытанні мастацтвазнаўства, этналогіі і фалькларыстыкі, Вып. 28 (с. 44–49). Мінск: Права і эканоміка].

Kalkoǔskaâ, Èla. (2020a). Praâvy sìmvalìzmu ǔ belaruskìm žyvapìse kanca XIX – pačatku XX st. Rodnae slova, 12, s. 71–76. [Калкоўская, Эла. (2020a). Праявы сімвалізму ў беларускім жывапісе канца ХІХ – пачатку ХХ ст. Роднае слова, 12, c. 71–76].

Kępa, Merek. (2024). Vosemʹ polʹskih kartin o smerti. [Восемь польских картин о смерти]. Pobrano z: https://culture.pl/ru/article/vosem-polskih-kartin-o-smerti (dostęp: 15.09.2024).

Letina, N., Kiseleva, N., Goreva, A. (2015). Vizualʹnye kody smerti v tvorčestve polʹskogo hudožnika Âceka Malʹčevskogo. Verhnevolžskij Filologičeskij Vestnik, 1, s. 166–170. [Летина, Н., Киселева, Н., Горева, А. (2015). Визуальные коды смерти в творчестве польского художника Яцека Мальчевского. Верхневолжский филологический вестник, 1, c. 166–170].

Poludnitsa. [Полудница]. (2024). Pobrano z: https://ru.wikipedia.org/wiki/Полудница#Распространение_мифа_и_наименования(dostęp: 10.09.2024).

Sings. (2008). Signs and symbols: An illustrated guide to their origins and meaning. Great Britain: Dorling Kindersley Limited.

Szymalak-Bugajska, Paulina. (2024). Thanatos i motyw śmierci w malarstwie Jacka Malczewskiego. Pobrano z: https://niezlasztuka.net/o-sztuce/jacek-malczewski-thanatos-motyw-smierci-w-malarstwie (dostęp: 13.09.2024).

Turbaevskaâ, Оксана. (2013). Simvolizm v regionalʹnyh školah. Poiski Âceka Malʹčevskogo. V: N. Hrenov i I. Svetlov (red.), Simvolizm kak hudožestvennoe napravlenie: vzglâd iz XXI veka: sbornik statej (s. 119–126). Moskva: Gosudarstvennyj institut iskusstvoznaniâ. [Турбаевская, Оксана. (2013). Символизм в региональных школах. Поиски Яцека Мальчевского. В: Н. Хренов и И. Светлов (ред.), Символизм как художественное направление: взгляд из XXI века: сборник статей (с. 119–126). Москва: Государственный институт искусствознания].

Usova, Nadežda. (2019). Tvorčeskoe nasledie Lʹva Alʹperoviča (1874–1913): ot realizma k simvolizmu. Menotyra, 26(4), s. 201–214. [Усова, Надежда. (2019). Творческое наследие Льва Альперовича (1874–1913): от реализма к символизму. Menotyra, 26(4), c. 201–214].




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/sb.2025.19.41-59
Data publikacji: 2026-01-30 07:45:43
Data złożenia artykułu: 2025-05-11 19:57:50


Statystyki


Widoczność abstraktów - 0
Pobrania artykułów (od 2020-06-17) - PDF (Belarusian) (English) - 0

Wskaźniki



Odwołania zewnętrzne

  • Brak odwołań zewnętrznych


Prawa autorskie (c) 2026 ela kalkouskaya

Creative Commons License
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.