The Department of the History of Philosophy and Comparative Philosophy at the Institute of Philosophy, Maria Curie-Skłodowska University (UMCS), together with the journal Culture and Values, invites you to participate in the international academic conference “The Significance of the Philosophy of Enlightenment for European Culture.”

Date and venue: 11–12 December 2026, Lublin, Maria Curie-Skłodowska University.

The conference is planned as an in-person event; however, online participation will also be possible (primarily for participants presenting papers from abroad). Conference languages: Polish and English.

This is the latest edition in a series of conferences initiated in Lublin in 2014. Subsequent editions have been held in Toruń, Kraków, Lublin, Poznań, and again in Lublin and Toruń.

We invite philosophers interested in the Enlightenment, as well as scholars from other disciplines whose research focuses either directly on this period or on its consequences, continuations, and critiques.

The conference will focus on Enlightenment philosophy, its sources and continuations, as well as its influence on culture in the broadest sense, both positive and negative. The organizers propose human action – in its various conditions, dimensions, meanings, and evaluations as the guiding theme of this year’s conference.

Suggested topics include:

• Reason, passions, emotions, and interest as motives of human action – debates concerning the rationality of action and the sources and determinants of human decisions.
• Freedom, determinism, and responsibility – the problem of free will, the causal determinants of action, and the foundations of moral and legal responsibility.
• Individual autonomy and the emancipation of human action – the ideal of the self-determining subject and the liberation of human activity and agency from the authority of tradition, established authorities, and inherited hierarchies.
• Morality, religion, and the secular foundations of human action – the autonomization of ethics, natural law, moral sentiments, utility, and happiness, as well as debates concerning religious and non-religious justifications of morality.
• Happiness, virtue, duty, and utility as goals and criteria of action – transformations in conceptions of the good life and the moral evaluation of actions in Enlightenment philosophy, its sources, and its continuations.
• The individual, society, and the common good – relations between self-interest and the common good, cooperation and conflict, property, exchange, and the social determinants of action.
• Political action, freedom, and individual rights – citizenship, the social contract, authority and obedience, toleration, human rights, and the right to rebellion and to transform the existing order.
• Knowledge, education, and human perfectibility as foundations of rational action – the significance of knowledge, science, and education for the formation of the individual and the reform of society.
• Action, progress, and transformations of the social world – the possibility of consciously reforming law, institutions, and customs; individual and collective action; and the intended and unintended consequences of human activity.
• Sources, continuations, and critiques of Enlightenment conceptions of action – ancient and early modern antecedents of Enlightenment practical philosophy, as well as later reinterpretations and critiques of the ideals of autonomy, rationality, and progress.

Other topics are also welcome. We are interested both in papers presenting research on Enlightenment theories and in studies of earlier theories that constituted their sources or other points of reference.

The deadline for paper proposals is 20 November 2026. Notification of acceptance will be sent by 25 November 2026.

Please submit the title of your paper together with an abstract of 400–500 words to: leszek.kopciuch@mail.umcs.pl. All submitted abstracts will be subject to review.

For in-person participants, the conference fee is PLN 500 and covers two lunches and the conference dinner. Online participation is free of charge. Payment details will be provided at a later date.

Conference Scientific Committee:

Leszek Kopciuch, PhD, Habil., Associate Professor, UMCS – Chair
Tomasz Stefaniuk, PhD, Habil., UMCS

The Department of the History of Philosophy and Comparative Philosophy at the Institute of Philosophy, Maria Curie-Skłodowska University (UMCS), together with the journal Culture and Values, invites you to participate in the international academic conference “The Significance of the Philosophy of Enlightenment for European Culture.”

Date and venue: 11–12 December 2026, Lublin, Maria Curie-Skłodowska University.

The conference is planned as an in-person event; however, online participation will also be possible (primarily for participants presenting papers from abroad). Conference languages: Polish and English.

This is the latest edition in a series of conferences initiated in Lublin in 2014. Subsequent editions have been held in Toruń, Kraków, Lublin, Poznań, and again in Lublin and Toruń.

We invite philosophers interested in the Enlightenment, as well as scholars from other disciplines whose research focuses either directly on this period or on its consequences, continuations, and critiques.

The conference will focus on Enlightenment philosophy, its sources and continuations, as well as its influence on culture in the broadest sense, both positive and negative. The organizers propose human action – in its various conditions, dimensions, meanings, and evaluations as the guiding theme of this year’s conference.

Suggested topics include:

• Reason, passions, emotions, and interest as motives of human action – debates concerning the rationality of action and the sources and determinants of human decisions.
• Freedom, determinism, and responsibility – the problem of free will, the causal determinants of action, and the foundations of moral and legal responsibility.
• Individual autonomy and the emancipation of human action – the ideal of the self-determining subject and the liberation of human activity and agency from the authority of tradition, established authorities, and inherited hierarchies.
• Morality, religion, and the secular foundations of human action – the autonomization of ethics, natural law, moral sentiments, utility, and happiness, as well as debates concerning religious and non-religious justifications of morality.
• Happiness, virtue, duty, and utility as goals and criteria of action – transformations in conceptions of the good life and the moral evaluation of actions in Enlightenment philosophy, its sources, and its continuations.
• The individual, society, and the common good – relations between self-interest and the common good, cooperation and conflict, property, exchange, and the social determinants of action.
• Political action, freedom, and individual rights – citizenship, the social contract, authority and obedience, toleration, human rights, and the right to rebellion and to transform the existing order.
• Knowledge, education, and human perfectibility as foundations of rational action – the significance of knowledge, science, and education for the formation of the individual and the reform of society.
• Action, progress, and transformations of the social world – the possibility of consciously reforming law, institutions, and customs; individual and collective action; and the intended and unintended consequences of human activity.
• Sources, continuations, and critiques of Enlightenment conceptions of action – ancient and early modern antecedents of Enlightenment practical philosophy, as well as later reinterpretations and critiques of the ideals of autonomy, rationality, and progress.

Other topics are also welcome. We are interested both in papers presenting research on Enlightenment theories and in studies of earlier theories that constituted their sources or other points of reference.

The deadline for paper proposals is 20 November 2026. Notification of acceptance will be sent by 25 November 2026.

Please submit the title of your paper together with an abstract of 400–500 words to: leszek.kopciuch@mail.umcs.pl. All submitted abstracts will be subject to review.

For in-person participants, the conference fee is PLN 500 and covers two lunches and the conference dinner. Online participation is free of charge. Payment details will be provided at a later date.

Conference Scientific Committee:

Leszek Kopciuch, PhD, Habil., Associate Professor, UMCS – Chair
Tomasz Stefaniuk, PhD, Habil., UMCS

Katedra Historii Filozofii i Filozofii Porównawczej Instytutu Filozofii UMCS oraz czasopismo "Kultura i Wartości" zapraszają do udziału w międzynarodowej konferencji naukowej „Znaczenie filozofii Oświecenia w kulturze europejskiej”.

Data i miejsce konferencji: 11-12 grudnia 2026, Lublin, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej. Konferencja planowana w formie stacjonarnej, możliwy jest jednak również udział online (dotyczy przede wszystkim referatów zagranicznych). Języki konferencji: polski i angielski.   

Jest to kolejna edycja konferencji w ramach cyklu rozpoczętego w Lublinie w roku 2014.
Kolejne edycje konferencji odbywały się następnie w Toruniu, Krakowie, Lublinie, Poznaniu oraz ponownie w Lublinie i Toruniu.

Do udziału w konferencji zapraszamy filozofów zainteresowanych problematyką Oświecenia, a także
specjalistów z innych dyscyplin, którzy w swych badaniach koncentrują się zarówno bezpośrednio na tym okresie, jak i na jego konsekwencjach, kontynuacjach czy krytykach.

Tematem konferencji jest filozofia Oświecenia, jej źródła i kontynuacje, a także jej wpływ na kulturę w szerokim rozumieniu, zarówno pozytywny, jak i negatywny. Organizatorzy konferencji proponują, by przewodnim hasłem
tegorocznej edycji konferencji było ludzkie działanie – w różnych jego uwarunkowaniach, wymiarach, sensach i ocenach.

Proponowane zagadnienia:

• Rozum, namiętności, uczucia i interes jako motywy ludzkiego działania – spory o racjonalność działania oraz o źródła i uwarunkowania ludzkich decyzji.
• Wolność, determinizm i odpowiedzialność – problem wolnej woli, przyczynowych uwarunkowań działania oraz podstaw odpowiedzialności moralnej i prawnej.
• Autonomia jednostki i emancypacja ludzkiego działania – ideał samodzielnego podmiotu oraz wyzwalanie ludzkiej aktywności i sprawczości spod władzy tradycji, autorytetu i zastanych hierarchii.
• Moralność, religia i świeckie podstawy ludzkiego działania – autonomizacja etyki, prawo naturalne, uczucia moralne, użyteczność i szczęście oraz spory o religijne i pozareligijne uzasadnienia moralności.
• Szczęście, cnota, obowiązek i użyteczność jako cele i kryteria działania – przemiany koncepcji dobrego życia i moralnej oceny czynów w filozofii Oświecenia oraz jej źródłach i kontynuacjach.
• Jednostka, społeczeństwo i dobro wspólne – relacje między interesem własnym a dobrem społecznym, współpraca i konflikt, własność, wymiana oraz społeczne uwarunkowania działania.
• Działanie polityczne, wolność i prawa jednostki – obywatelstwo, umowa społeczna, władza i posłuszeństwo, tolerancja, prawa człowieka oraz prawo do buntu i zmiany istniejącego porządku.
• Wiedza, edukacja i doskonalenie człowieka jako podstawy racjonalnego działania – znaczenie poznania, nauki i wychowania dla kształtowania jednostki oraz reformowania społeczeństwa.
• Działanie, postęp i przemiany świata społecznego – możliwość świadomego reformowania prawa, instytucji i obyczajów, działanie indywidualne i zbiorowe oraz zamierzone i niezamierzone konsekwencje ludzkiej aktywności.
• Źródła, kontynuacje i krytyka oświeceniowych koncepcji działania – antyczne i nowożytne antecedencje oświeceniowej filozofii praktycznej oraz późniejsze reinterpretacje i krytyki ideałów autonomii, racjonalności i postępu.

Mile widziane będą również inne tematy. Jesteśmy zainteresowani wystąpieniami zarówno referującymi badania nad teoriami oświeceniowymi, jak i nad teoriami wcześniejszymi, stanowiącymi ich źródła czy inne punkty odniesienia.
 
Termin zgłaszania referatów upływa  20 listopada 2026 roku. Decyzja o przyjęciu abstraktu zostanie przekazana w terminie do 25 listopada 2026.
Prosimy o przesłanie tytułu wystąpienia wraz z abstraktem (400-500 słów) na adres: leszek.kopciuch@mail.umcs.pl Wszystkie przesłane abstrakty będą poddane recenzji. Dla uczestników stacjonarnych opłata konferencyjna wynosi 500 PLN i obejmuje koszt dwóch obiadów oraz uroczystej kolacji. Dla uczestników online udział w konferencji jest bezpłatny. Dane do wnoszenia opłat zostaną podane w terminie
późniejszym.

Komitet naukowy konferencji:
dr hab. Leszek Kopciuch, prof. UMCS, przewodniczący
dr hab. Tomasz Stefaniuk