From indulgence to respect: changes in the Polish cultural concept of tolerancja (‘tolerance’) in lexicographic sources
Abstract
Keywords
Full Text:
PDF (Język Polski)References
Bartmiński Jerzy, 1988, Definicja kognitywna jako narzędzie opisu konotacji słowa, [w:] Konotacja, red. Jerzy Bartmiński, Lublin: Wydawnictwo UMCS, s. 169–183.
Bartmiński Jerzy, 1991, Projekt i założenia ogólne słownika aksjologicznego, [w:] Język a kultura, t. 2: Zagadnienia leksykalne i aksjologiczne, red. Jerzy Bartmiński, Jadwiga Puzynina, Wrocław: Wiedza o Kulturze, s. 197–209.
Bartmiński Jerzy, 1998, Podstawy lingwistycznych badań nad stereotypem – na przykładzie stereotypu ‘matki’, [w:] Język a kultura, t. 12: Stereotyp jako przedmiot lingwistyki. Teoria, metodologia, analizy empiryczne, red. Janusz Anusiewicz, Jerzy Bartmiński, Wrocław: Towarzystwo Przyjaciół Polonistyki Wrocławskiej, s. 63–83.
Bartmiński Jerzy, 2006a, Językowe podstawy obrazu świata, Lublin: Wydawnictwo UMCS.
Bartmiński Jerzy, 2006b, Zmiany rozumienia nazw wartości w okresie transformacji ustrojowej w Polsce, [w:] Język – wartości – polityka. Zmiany rozumienia nazw wartości w okresie transformacji ustrojowej w Polsce. Raport z badań empirycznych, red. Jerzy Bartmiński, Lublin: Wydawnictwo UMCS, s. 8–35.
Bartmiński Jerzy, 2009, Aspects of Cognitive Ethnolinguistics, ed. by Jörg Zinken, London: Equinox.
Bartmiński Jerzy, 2015, „Leksykon aksjologiczny Słowian i ich sąsiadów” – co zawiera, na jakich zasadach się opiera, dla kogo jest przeznaczony?, [w:] Leksykon aksjologiczny Słowian i ich sąsiadów, red. nacz. Jerzego Bartmiński. Tom 1: Dom, red. Jerzy Bartmiński, Iwona Bielińska-Gardziel, Beata Żywicka, Lublin: Wydawnictwo UMCS, s. 7–13
Bartmiński Jerzy, Grzeszczak Monika, 2014, Jak rekonstruować kanon wartości narodowych i europejskich?, „Etnolingwistyka. Problemy Języka i Kultury” 26, s. 21–44. DOI: http://dx.doi.org/10.17951/et.2014.26.21.
CBOS: Oceny zmian w różnych wymiarach życia społecznego i politycznego w Polsce po roku 1989, Komunikat z badań nr 62/2014, Warszawa, maj 2014.
Dróżdż-Łuszczyk Katarzyna, 2013, Wobec bliźniego. Pojęcia ‘postawa’, ‘tolerancja’, ‘obojętność’ w analizie semantycznej, Warszawa: Wydział Polonistyki UW, BEL Studio Sp. z o.o.
Fleischer Michael, 2003, Stabilność polskiej symboliki kolektywnej, [w:] Język w kręgu wartości. Studia semantyczne, red. Jerzy Bartmiński, Lublin: Wydawnictwo UMCS, s. 107–143.
Grabowski Marian, 1993, Trzy mowy przeciw tolerancji, „Znak” XLV, nr 457 (6), s. 37–47.
Habrajska Grażyna, 1998, Profilowanie pojęcia tolerancja w definicjach formułowanych przez kandydatów na studia polonistyczne UŁ w roku 1995, [w:] Profilowanie w języku i w tekście, red. Jerzy Bartmiński, Ryszard Tokarski, Lublin: Wydawnictwo UMCS, s. 305–322.
Jedliński Ryszard, 2000, Językowy obraz świata wartości w wypowiedziach uczniów kończących szkołę podstawową, Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej.
Karwatowska Małgorzata, 1997/1998, Tolerancja w definicjach uczniowskich, „Język Polski w Szkole Średniej”, z. 4, s. 56–61.
Karwatowska Małgorzata, 2010, O tolerancji, [w:] tejże Uczeń w świecie wartości, Lublin: Wydawnictwo UMCS, s. 53–68.
Kołakowski Leszek, 1997, Mini wykłady o maxi sprawach, Kraków: Wydawnictwo „Znak”.
Korolko Mirosław, 1974, Klejnot swobodnego sumienia. Polemika wokół konfederacji warszawskiej w latach 1573-1658, Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX.
LASiS – Leksykon aksjologiczny Słowian i ich sąsiadów, red. naczel. Jerzy Bartmiński,
T. 1: Dom, red. Jerzy Bartmiński, Iwona Bielińska-Gardziel, Beata Żywicka, Lublin: Wydawnictwo UMCS 2015.
T. 2: Europa, red. Wojciech Chlebda, Lublin–Opole: Wydawnictwo UMCS 2018.
T. 3: Praca, red. Jerzy Bartmiński, Małgorzata Brzozowska, Stanisława Niebrzegowska-Bartmińska, Lublin: Wydawnictwo UMCS 2016.
T. 4: Wolność, red. Maciej Abramowicz, Jerzy Bartmiński, Lublin–Warszawa: Wydawnictwo UMCS 2019.
T. 5: Honor, red. Petar Sotirov, Dejan Ajdačić, Lublin: Wydawnictwo UMCS 2017.
T. 6: Rodzina, red. Dorota Pazio-Wlazłowska, Lublin–Warszawa: Wydawnictwo UMCS, Instytut Slawistyki PAN, Fundacja Slawistyczna 2025.
T. 7: Demokracja, red. Jerzy Bartmiński, Monika Grzeszczak, Alena Rudenka, Lublin–Warszawa: Wydawnictwo UMCS, Instytut Slawistyki PAN, Fundacja Slawistyczna 2024.
T. 8: Zdrowie, red. Stanisława Niebrzegowska-Bartmińska, Ałła Kozhinowa, Joanna Szadura, Lublin: Wydawnictwo UMCS 2026.
Legutko Ryszard, 1993, O tolerancji, „Znak” XLV, nr 457 (6), s. 16–36.
Locke John, 1963, List o tolerancji, tłum. Leon Joachimowicz, przedmowa Raymond Kibansky, redakcja wyd. polskiego Zbigniew Ogonowski, Kraków: PWN.
Niebrzegowska-Bartmińska Stanisława, 2017, Jakie dane są relewantne etnolingwistycznie?, „Etnolingwistyka. Problemy Języka i Kultury” 29, s. 11–29. DOI: 10.17951/et.2017.29.11.
Niebrzegowska-Bartmińska Stanisława, 2020, Definiowanie i profilowanie pojęć w (etno)lingwistyce, Lublin: Wydawnictwo UMCS.
Ogonowski Zbigniew, 1958, Z zagadnień tolerancji w Polsce w XVII wieku, Warszawa: PWN.
Pisarek Walery, 2002, Polskie słowa sztandarowe i ich publiczność, Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas.
Puzynina Jadwiga, 1992, Język wartości, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Schillebeeckx Edward, 1993, Teologiczne podstawy tolerancji, tłum. Maria Tarnowska, „Znak” XLV, nr 457 (6), s. 10–15.
Sokólska Urszula, 2021, Słowo tolerancja w ujęciu leksykograficznym, [w:] Nie/porozumienie, nie/tolerancja, w(y)kluczenie w języku i kulturze, red. Artur Rejter, Katarzyna Sujkowska-Sobisz, Wioletta Wilczek, Ewa Biłas-Pleszak, Katowice: Wydawnictwo UŚ, s. 25–39.
Świeżawski Stefan, 1993, O właściwe rozumienie tolerancji, „Znak” XLV, nr 457 (6), s. 4–9.
Tazbir Janusz, 1967/2009, Państwo bez stosów, wyd. 3, Warszawa: Wydawnictwo ISKRY.
Tazbir Janusz, 1973, Dzieje polskiej tolerancji, Warszawa: Wydawnictwo Interpress.
Wolter, 1956, Traktat o tolerancji (napisany z powodu śmierci Jana Calasa), przeł. Zdzisław Ryłko i Adolf Sowiński, posłowiem i przypisami opatrzył Zdzisław Ryłko, Warszawa: PIW.
Żywicka Beata, 1999/2000, Czy Polacy są tolerancyjni? Tolerancja w świadomości językowej młodzieży lubelskiej w świetle badań ankietowych w 1997 roku, "Język Polski w Szkole IV–VI”, nr 3, s. 85–96.
Żywicka Beata, 2005, Tolerancja i nietolerancja we współczesnym języku prasy, [w:] Język a kultura, t. 17: Życzliwość i agresja w języku i kulturze, red. Anna Dąbrowska, Alicja Nowakowska, Wrocław: Wydawnictwo UWr, s. 219–129.
DOI: http://dx.doi.org/10.17951/et.2026.38.215
Date of publication: 2026-10-08 20:42:20
Date of submission: 2026-03-15 13:54:41
Statistics
Indicators
Refbacks
- There are currently no refbacks.
Copyright (c) 2026 Marta Nowosad-Bakalarczyk

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.